Sujet : Friedrich NIETZSCHE (1844-1900)
LEXUES
   Posté le 18-06-2006 ą 13:50:52   

Nietzsche ėshtė njėri ndėr filozofėt mė tė mėdhenj gjermanė tė shekullit XIX-tė. Objekt i sa e sa komentimeve, keqkuptimeve, shtrembėrimeve, Nietzsche vazhdon tė mplekset nė tė gjitha debatet e mėdha tė kohės sonė.

Duke mos u ndalur nė biografinė e tij, Nietzsche do tė sillet kėtu nėpėrmjet shkrimesh tė shkurtra ku mund tė nxirret gjithmonė njė ide. Megjithatė, ideja e nxjerrur nga njė shkrim nuk duhet marrė si njėherė e pėrgjithmonė, por thjesht si njė gur nė mozaikun Nietzsche. E rėndėsishme : Nietzsche mund tė jetė filozofi qė ka "prodhuar" mė shumė "hajmali" se ēdokush tjetėr. Pėr mendimin tim, duhet shmangur mania e formulės. Nuk ka kuptim tė recitosh pėrmendsh nje thėnie tė Nietzsches nė njė bisede tavoline. Por thjesht, duke u nisur nga njė ide e tij (qė diku tjetėr mund tė jetė e kundėrt me njė ide tjetėr po tė tijėn), tė fillohet pėr tu menduar dhe reflektuar duke thirrur nė ndihmė gjithēka qė dimė nė lidhje me kėtė, nga pėrvoja jonė dhe e tė tjerėve.

Kėtu mė poshtė, njė tekst i shkurtėr nė lidhje me harresėn : duhet harruar apo jo ? Cili ėshtė vendi i historisė nė jetėn e njė njeriu ? Nga sa del mė poshtė, Nietzsche mendon qė njeriu duhet t'i shkėputet historisė, qoftė dhe pėr pak ēaste. Ai duhet t'i kthehet ēastit tė pranishėm. Harresa, sipas Nietzsches, nuk ėshtė njė mangėsi e kujtesės por njė dėshirė e njeriut pėr tė harruar. Nė fakt, kjo ide ėshtė sqaruar mė sė miri nga Heidegger nė njė konferencė tė tijėn "Kush ėshtė Zarathustra i Nietzsches ?", ku analizohet qėndrimi i Nietzsches ndaj hakmarrjes. Kjo konferencė mund tė sillet e plotė nė njė temė tė posaēme kushtuar Heideggerit.



Por nė lumturinė mė tė vogėl siē dhe nė atė mė tė madhe, ka gjithmonė diēka e cila bėn qė lumturia ėshtė njė lumturi : mundėsia pėr tė harruar ose pėr ta thėnė me fjalė mė tė ditura, aftėsia pėr tu ndjerė pėr njė kohė jashtė historisė. Njeriu qė ėshtė i paaftė pėr tu ulur nė pragun e ēastit duke harruar tė gjitha ngjarjet e shkuara, ai qė nuk mundet, pa marramendje dhe pa frikė, tė ngrihet njė ēast drejt nė kėmbė, si njė fitore, nuk do tė dijė kurrė ē’ėshtė njė lumturi, dhe, ēka ėshtė mė e keqja, ai nuk do tė bėjė kurrė asgjė pėr tu dhėnė lumturi tė tjerėve ; imagjinoni shembullin e skajshėm : njė njeri qė do tė ishte i paaftė tė harronte diēka ēfarėdo dhe qė do tė ishte i dėnuar tė shihte ngado vetėm njė ardhmėri, ky njeri pra nuk do tė besonte nė qenien e tij tė vet, nuk do tė besonte tek vetja e vet, ai do ta shihte veten tė tretej nė njė pafundėsi pikash lėvizėse dhe do tė pėrfundonte sė humburi nė kėtė furtunė tė ardhmėrisė. Pėrfundimisht, si dishepull i vėrtetė i Heraklitit, ai nuk do tė guxonte madje tė lėvizte qoftė dhe njė gisht. Ēdo veprim kėrkon harresėn, ashtu siē jeta e qenieve organike kėrkon jo vetėm dritėn, por dhe errėsirėn. Njė njeri qė nuk do tė donte tė shihte asgjė pėrveēse historikisht do tė ishte i ngjashėm me atė qė do ta detyronim tė hiqte dorė nga gjumi ose me kafshėn qė do tė duhej tė jetonte vetėm duke u pėrtypur dhe ripėrtypur pa fund. Pra, ėshtė e mundur tė jetosh pothuaj pa kujtime dhe tė jetosh i lumtur, siē e tregon kėtė kafsha, por ėshtė e pamundur tė jetosh pa harruar.
Nietzsche

Message édité le 18-06-2006 ą 13:52:37 par LEXUES
 
créer forum
   Hit-Parade